گز روغن (Moringa peregrina) گونه‌ای چندمنظوره برای توسعه پایدار و تاب‌آوری در مناطق گرم و خشک

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

مرکز تحقیقات خراسان رضوی

چکیده

کمبود منابع آب و شرایط اقلیمی نامساعد، توسعه اقتصادی-اجتماعی پایدار در مناطق خشک و نیمه‌خشک، را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. این مقاله با هدف معرفی مورینگا پرگرینا (Moringa peregrina) به عنوان گونه‌ای بومی و سازگار با شرایط سخت، و بررسی ظرفیت‌های آن برای ارتقاء توسعه پایدار و تاب‌آوری در مناطق گرم و خشک تدوین شده است. مورینگا پرگرینا یا گز روغنی درختچه ای بومی با ارزش تغذیه ای بالا، چند منظوره، دارای مقاومت بسیار بالا به خشکی، شوری و خاک‌های نامرغوب است. این گیاه علاوه بر کاربردهای زیست‌محیطی مانند تثبیت خاک، مقابله با بیابان‌زایی و ایجاد فضای سبز، پتانسیل اقتصادی قابل توجهی در تولید روغن با کیفیت بالا (روغن بن) برای مصارف آرایشی-بهداشتی و دارویی دارد. همچنین، خواص دارویی و غذایی اجزای مختلف آن، این گونه را به ابزاری ارزشمند برای بهبود معیشت و سلامت جامعه محلی تبدیل می‌کند. مورینگا قابلیت تولید علوفه، تغذیه حیوانات وحشی، غذای دام و مرغ، سوخت روستایی را دارا می‌باشد و همچنین میتوان برای تصفیه آب از بذرهای آن بهره برد. این مقاله به تشریح دستاوردهای علمی و عملی مرتبط با مورینگا پرگرینا پرداخته و راهکارهای ترویجی مشخصی را برای بهره‌برداری پایدار از این گونه در مناطق گرم و خشک ارائه می‌دهد تا ضمن ایجاد ارزش افزوده اقتصادی، به تاب‌آوری منطقه در برابر تغییرات اقلیمی و خشکسالی کمک نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات